เอกสารลับก่อน ครม.! กระทรวงการคลัง-สภาพัฒน์ เตือนสูตร CARE
กระทบความยั่งยืนกองทุน

กระทรวงการคลังพิจารณาแล้วเห็นว่าร่างกฎกระทรวงฉบับนี้เป็นการปรับปรุงหลักเกณฑ์ วิธีการ ระยะเวลา และอัตราการจ่ายประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ เพื่อให้การคำนวณมีความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำระหว่างผู้ประกันตนต่างมาตรา จึงเห็นควรที่คณะรัฐมนตรีจะให้ความเห็นชอบในหลักการ โดยมีข้อเสนอแนะเพิ่มเติม 2 ข้อ:

1. ด้านวินัยการเงินการคลัง: เรื่องนี้เป็นการดำเนินการของรัฐที่มีผลผูกพันทรัพย์สินหรือก่อให้เกิดภาระทางการเงินการคลังแก่รัฐ จึงควรคำนึงถึงความคุ้มค่า ต้นทุน ผลประโยชน์ เสถียรภาพและความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ตามมาตรา 7 แห่งพระราชบัญญัติวินัยการเงินการคลังของรัฐ พ.ศ. 2561
2. ด้านผลกระทบต่อกองทุน: การปรับปรุงสูตรคำนวณจะทำให้กองทุนประกันสังคมมีภาระต้นทุนเพิ่มขึ้น ส่งผลให้มีรายจ่ายเพื่อจ่ายประโยชน์ทดแทนบำนาญชราภาพเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งอาจกระทบต่อสภาพคล่องและเสถียรภาพของกองทุนในระยะยาว กระทรวงแรงงานจึงควรมีแผนรองรับผลกระทบดังกล่าว พร้อมทบทวนโครงสร้างรายรับจากเงินสมทบให้สอดคล้องกับภาระค่าใช้จ่าย

สภาพัฒน์พิจารณาแล้วเห็นชอบในหลักการของร่างกฎกระทรวง ซึ่งเป็นการยกเลิกกฎกระทรวงเดิม (พ.ศ. 2550 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2565) ที่มีบทบัญญัติไม่สอดคล้องกับรูปแบบการทำงานและการส่งเงินสมทบของผู้ประกันตนในปัจจุบัน โดยร่างใหม่จะทำให้การคำนวณสิทธิประโยชน์สะท้อนการส่งเงินสมทบตลอดชีวิตการทำงาน และเป็นธรรมต่อผู้ประกันตนมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม สภาพัฒน์เตือนว่า:

• การปรับปรุงสิทธิประโยชน์ย่อมส่งผลให้ภาระค่าใช้จ่ายของกองทุนประกันสังคมเพิ่มขึ้น และอาจกระทบต่อเสถียรภาพทางการเงินในระยะยาว
• แม้คณะกรรมการประกันสังคมจะแต่งตั้งอนุกรรมการกำหนดยุทธศาสตร์ความยั่งยืนของกองทุนแล้ว แต่แนวทางที่อยู่ระหว่างพิจารณา เช่น การทยอยปรับเพิ่มอัตราเงินสมทบ และการทบทวนอายุการเกิดสิทธิรับบำนาญ การมุ่งเน้นเพิ่มรายรับเป็นหลักอาจไม่สร้างความยั่งยืนได้ หากไม่ควบคู่กับการลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็น
• จึงเสนอให้ความสำคัญกับการยกระดับประสิทธิภาพด้านรายจ่ายเป็นลำดับแรก เช่น ลดต้นทุนที่ไม่ก่อประโยชน์ต่อสิทธิหลักของผู้ประกันตน ความซ้ำซ้อนของกิจกรรมประชาสัมพันธ์ ทบทวนความคุ้มค่าของโครงการและการจัดซื้อจัดจ้างบางประเภท ตลอดจนเสริมสร้างวินัยในการใช้ทรัพยากร