เครือข่ายแรงงานบุก 1111 ยื่นหนังสือค้านสูตร CARE — รมว.แรงงานรับลูก นัดรวมพลใหญ่ 4 สิงหาคม

🗣️ จุดยืนเครือข่ายแรงงาน — ขอ ครม. ทบทวนมติ

เครือข่ายแรงงานระบุว่าสูตร CARE ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสิทธิประโยชน์เงินบำนาญของผู้ประกันตนมาตรา 33 และเห็นว่าหากต้องการช่วยเหลือผู้ประกันตนมาตรา 39 ที่ได้รับบำนาญน้อย ควรแก้ไขที่หลักเกณฑ์ของมาตรา 39 โดยตรง ไม่ใช่ลดสิทธิประโยชน์ของมาตรา 33 ลงมาแทน โดยยื่นข้อเรียกร้องหลัก 2 ข้อ คือให้คณะรัฐมนตรีทบทวนมติที่เห็นชอบหลักการไปเมื่อ 14 กรกฎาคม 2569 และขอให้ชะลอกระบวนการออกกฎกระทรวงไว้ก่อน เพื่อนำกลับมาหารือร่วมกับเครือข่ายแรงงานให้ได้ข้อสรุปที่ชัดเจนก่อน

ป้ายรณรงค์ของกลุ่มผู้ชุมนุมบริเวณศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์

🏛️ คำชี้แจงจาก รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน

จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ ชี้แจงว่าสูตร CARE ผ่านการศึกษาในชั้นคณะกรรมการประกันสังคมมานานกว่า 10 ปีก่อนจะมาถึงมือรัฐบาลชุดปัจจุบัน และตลาดแรงงานที่เปลี่ยนไป (คนทำงานสลับสถานะระหว่างมาตรา 33 และ 39 บ่อยขึ้น งานประจำระยะยาวลดลง) เป็นเหตุผลที่ต้องปรับสูตรคำนวณให้ยืดหยุ่นและเป็นธรรมกับทุกกลุ่มมากขึ้น โดยยืนยันว่าจากแบบจำลองที่ทดลองคำนวณ ผู้ประกันตนส่วนใหญ่ไม่เสียประโยชน์ และบางกรณีได้รับบำนาญเพิ่มขึ้นด้วย

ต่อข้อเรียกร้องให้ทบทวนหรือยกเลิกมติ ครม. รัฐมนตรีชี้แจงว่าไม่สามารถสั่งหยุดได้ทันทีเนื่องจากเป็นมติคณะรัฐมนตรีไปแล้ว ไม่ใช่อำนาจที่ตัดสินใจได้โดยลำพัง แต่รับปากจะนำข้อห่วงใยของเครือข่ายแรงงานไปรายงานต่อนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาต่อไป พร้อมเชิญชวนให้ตัวแทนแรงงานไปหารือรายละเอียดตัวเลขผลกระทบเป็นรายกรณีที่กระทรวงแรงงาน

📢 นัดรวมพลใหญ่ 4 สิงหาคม

ช่วงท้ายของการหารือ ตัวแทนเครือข่ายแรงงานประกาศว่าจะมีการรวมตัวแสดงพลังครั้งใหญ่อีกครั้งที่ศูนย์รับเรื่องราวร้องทุกข์ของรัฐบาล 1111 ในวันที่ 4 สิงหาคม 2569 เพื่อย้ำจุดยืนคัดค้านสูตร CARE และติดตามความคืบหน้าของข้อเรียกร้อง

กลุ่มผู้ชุมนุมถือป้ายคัดค้านสูตร CARE ระหว่างยื่นหนังสือ

หมอบูรณ์ ซึ่งติดตามรับชมการถ่ายทอดสดตลอดรายการ ได้ประกาศยืนยันเจตนารมณ์เข้าร่วมกิจกรรมวันที่ 4 สิงหาคมนี้ร่วมกับเครือข่ายแรงงาน เพื่อร่วมแสดงจุดยืนคัดค้านสูตร CARE ในพื้นที่จริงด้วยตนเอง

📋 บันทึกละเอียด ครบ 6 ส่วน

หมายเหตุ: เรียบเรียงจากการรับชมถ่ายทอดสดให้อ่านง่ายขึ้น เก็บเนื้อหาและลำดับประเด็นตามที่หารือจริงในที่ประชุม ไม่ใช่การถอดความคำต่อคำ

สาวิทย์ แก้วหวาน เปิดการหารือโดยแนะนำคณะว่าเดินทางมาในนามเครือข่ายแรงงาน มีตัวแทนจากสมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สสรท.) สภาองค์การลูกจ้าง และเครือข่ายแรงงานภาคตะวันออกครอบคลุม 55 พื้นที่ย่อย ทั้งชลบุรี ระยอง ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี เช่น แหลมฉบัง บ่อวิน ปลวกแดง มาบตาพุด ระบุจุดยืนหลักคือไม่เห็นด้วยกับสูตร CARE เพราะกระทบสิทธิบำนาญของผู้ประกันตนมาตรา 33 โดยตรง เห็นว่าหากต้องการช่วยผู้ประกันตนมาตรา 39 ที่ได้บำนาญน้อย ควรแก้ที่หลักเกณฑ์มาตรา 39 โดยตรง ไม่ใช่ลดสิทธิของมาตรา 33 ลงมาแทน และมองว่าการปรับแก้กฎหมายย้อนหลังจนสิทธิพื้นฐานลดลงขัดต่อหลักกฎหมาย จึงขอให้รัฐบาลเสนอ ครม. ทบทวนมติวันที่ 14 กรกฎาคม และชะลอการเดินหน้าร่างกฎหมายไว้ก่อน

จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ กล่าวขอบคุณที่เดินทางมายื่นเรื่องผ่านศูนย์ 1111 ซึ่งทำให้เรื่องเข้าสู่ระบบอย่างเป็นทางการ ชี้แจงว่าสูตร CARE ผ่านการศึกษาในชั้นบอร์ดประกันสังคมมานานกว่า 10 ปีแล้ว ตนเข้ามารับช่วงต่อ หากสั่งแก้เนื้อหาหลักในชั้นนี้เท่ากับต้องเริ่มกระบวนการศึกษาใหม่ทั้งหมด อธิบายว่าตลาดแรงงานเปลี่ยนไปมาก คนรุ่นใหม่เปลี่ยนงานบ่อย สลับสถานะระหว่างมาตรา 33 และ 39 ตลอดเวลา งานประจำระยะยาวลดลง สูตร CARE จึงออกแบบมาเพื่อความยืดหยุ่นและเป็นธรรมกับทุกคน แต่โจทย์ใหญ่ที่สุดที่ต้องแบกรับคือเสถียรภาพของกองทุนในระยะยาว

รัฐมนตรีระบุว่าจากแบบจำลองหลายเคสตัวอย่าง พบว่าผู้ประกันตนส่วนใหญ่ไม่เสียประโยชน์ บางกรณีได้บำนาญเพิ่มขึ้นด้วยซ้ำ เข้าใจความกังวลของกลุ่มที่ทำงานประจำมายาวนาน แต่สูตรนี้ยังมีเวลาอีกประมาณ 1 ปีก่อนบังคับใช้จริง เพราะต้องพัฒนาระบบไอทีของ สปส. รองรับก่อน จึงเชิญตัวแทนแรงงานไปกางตัวเลขเป็นรายเคสที่กระทรวง หากพบผลกระทบมีนัยสำคัญจริงพร้อมทบทวนกลไกเฉพาะส่วนหรือหามาตรการเยียวยาเพิ่ม

ฝ่ายเครือข่ายแรงงานโต้กลับว่าประเด็นเสถียรภาพกองทุนที่แท้จริงคือรัฐบาลค้างจ่ายเงินสมทบสะสมย้อนหลังหลายปี และลดสัดส่วนเงินสมทบฝ่ายรัฐลงจากที่ควรจ่ายเท่ากับนายจ้างและลูกจ้างฝ่ายละ 5% หากรัฐบาลจ่ายสมทบให้ครบตามสัดส่วนเดิม เสถียรภาพกองทุนจะดีขึ้นทันทีโดยไม่ต้องตัดบำนาญลูกจ้าง ย้ำหลักการว่าการแก้กฎหมายต้อง "ไม่กระทบคนเก่า" สูตรเดิมคำนวณง่ายและแน่นอน (เฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย คูณ 20%) ต่างจากสูตร CARE ที่ซับซ้อนจนคนทำงานคาดการณ์อนาคตตัวเองไม่ได้ จึงขอให้ชะลอการประกาศใช้ไว้ก่อนจนกว่าจะพิสูจน์ได้ชัดว่าไม่กระทบมาตรา 33 จริง รัฐมนตรีตอบว่าการสั่งหยุดทันทีทำได้ยากเพราะเป็นมติ ครม.ไปแล้ว ไม่ใช่อำนาจของตนเพียงคนเดียว แต่จะนำข้อห่วงใยนี้รายงานต่อนายกรัฐมนตรีและ ครม. ต่อไป

รัฐมนตรีอธิบายเหตุผลทางเทคนิคว่าสูตร CARE ไม่ได้ทำร้ายลูกจ้าง เพราะเปลี่ยนหน่วยคำนวณจากรายปีเป็นรายเดือนซึ่งละเอียดขึ้น และมีการปรับฐานเงินเดือนในอดีตให้เป็นมูลค่าปัจจุบัน ไม่ได้นำเงินเดือนเมื่อ 20-30 ปีก่อนมาเฉลี่ยตรงๆ

นันทวัฒน์ นัยพินิจ ตอบโต้ว่าสูตร CARE กำลังสร้างความขัดแย้งใหม่ระหว่างผู้ประกันตนมาตรา 33 กับ 39 กันเอง ผู้บริหารกระทรวงควรยึดประโยชน์สูงสุดของผู้ประกันตนทุกคน ไม่ใช่แก้ปัญหาหนึ่งแล้วไปสร้างอีกปัญหาหนึ่ง จากนั้นได้ไล่เรียงโครงสร้างผู้ประกันตนมาตรา 33 ทั้งหมด 12.14 ล้านคน แบ่งเป็นกลุ่มเงินเดือน 1,650-12,000 บาท ราว 5.5 ล้านคน ซึ่งเป็นฐานใหญ่ที่สุดและรับผลกระทบเต็มที่ กลุ่มเงินเดือน 12,000-15,000 บาท ราว 2 ล้านคน และกลุ่มเงินเดือนเกิน 15,000 บาท ราว 4 ล้านคน ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ได้เริ่มทำงานด้วยเงินเดือนสูงมาแต่แรก แต่ไต่เต้าขึ้นมาจากฐานเงินเดือนเริ่มต้นเพียง 4,000-5,000 บาทตั้งแต่ปี 2542 ชี้ว่าสูตรเดิมตามกฎกระทรวงปี 2550 คำนวณจาก 60 เดือนสุดท้ายซึ่งเป็นช่วงเงินเดือนสูงสุด แต่สูตร CARE นำเงินเดือนเฉลี่ยตลอดชีวิตการทำงานมารวมคำนวณ ทำให้ฐานเงินเดือนต่ำในอดีตฉุดบำนาญในอนาคตลง

นันทวัฒน์ นัยพินิจ ตั้งข้อสังเกตว่าการให้ผู้ประกันตนคำนวณสูตร CARE ทุกวันนี้ตั้งอยู่บนตัวเลขสมมุติ เพราะฐานเงินเดือนเฉลี่ยทั้งระบบตั้งแต่ปี 2542 จนถึงปัจจุบัน สำนักงานประกันสังคมยังไม่เคยประกาศออกมาอย่างเป็นทางการ ย้ำว่ากฎกระทรวงปี 2550 กำหนดชัดเจนว่าใช้เฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย ซึ่งเป็นข้อตกลงและหลักประกันชีวิตของผู้ประกันตนมาตรา 33 กว่า 12 ล้านคนมาโดยตลอด

ส่วนมาตรการ "เยียวยา 5 ปีแรก" ในช่วงเปลี่ยนผ่านที่รัฐบาลเสนอ ฝ่ายแรงงานมองว่าคำว่าเยียวยาเท่ากับเป็นการยอมรับโดยนัยว่าสูตรใหม่ทำให้ลูกจ้างเสียสิทธิจริง การเอาเงินชดเชยชั่วคราวมาแลกกับการเปลี่ยนกติกาถาวรจึงไม่เป็นธรรม และเสนอว่าบำนาญควรสอดคล้องกับค่าครองชีพและเงินเฟ้อที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่อุตสาหกรรม EEC บำนาญควรเพิ่มขึ้น ไม่ใช่ปรับสูตรจนบำนาญลดลง ช่วงนี้มีเสียงปรบมือจากผู้เข้าร่วมประชุมสนับสนุนอย่างชัดเจน

สุริยา จือลาภ ตัวแทนสหภาพแรงงานย่านบ่อวินกว่า 50 องค์กร ดูแลสมาชิกกว่า 20,000 คน กล่าวว่าหลักการออกกฎหมายของผู้มีอำนาจต้องไม่กระทบสิทธิเดิมหรือลดประโยชน์ของคนส่วนใหญ่ ผู้ประกันตนมาตรา 33 มี 12.14 ล้านคน คิดเป็น 28.8% ของกำลังแรงงานทั้งประเทศ

ผู้เข้าร่วมประชุมตะโกนตอบพร้อมกันว่า "ไม่ยอม" ผู้นำแรงงานอาวุโสอีกท่านเสริมว่าต่อสู้เรื่องบำนาญชราภาพมานานกว่า 10-20 ปีแล้วตั้งแต่ยุคเรียกร้องบำนาญขั้นต่ำ 5,000 บาท ขอให้รัฐมนตรีนำข้อเสนอไปเสนอ ครม.ทบทวนมติและตั้งโต๊ะคุยกันจริงจัง นันทวัฒน์ นัยพินิจ ตั้งคำถามกลับไปยังฝ่ายรัฐบาลว่าก่อนนำร่างสูตร CARE เข้า ครม. ได้ศึกษาผลกระทบและหารือกับผู้ประกันตนมาก่อนแล้วหรือยัง เหตุใดจึงผ่าน ครม.ไปก่อนแล้วค่อยชวนแรงงานมากางตัวเลขดูทีหลัง ซึ่งรัฐมนตรียืนยันว่ามีการศึกษาผลกระทบมาก่อนนำเสนอ ครม.แล้ว และผลศึกษานั้นเองเป็นเหตุผลที่ต้องใส่มาตรการเยียวยาช่วงเปลี่ยนผ่าน 5 ปีเข้าไปในร่างกฎหมายตั้งแต่แรก

รัฐมนตรีกล่าวปิดท้ายว่าหลังพ้นช่วงเยียวยา 5 ปี สปส.ยังมีกลไกติดตามผลกระทบระยะยาวเพื่อปรับแก้เชิงนโยบายต่อไป ยืนยันพร้อมเปิดเวทีตั้งโต๊ะคุยที่กระทรวงแรงงาน สาวิทย์ แก้วหวาน กล่าวสรุปปิดการประชุมโดยขอบคุณฝ่ายรัฐบาลที่มารับฟัง แต่ยืนยันจุดยืนเดิม 2 ข้อ คือขอให้ ครม.ทบทวนมติและชะลอกระบวนการร่างกฎหมายไว้ก่อน พร้อมนำร่างกฎหมายกลับมาตั้งโต๊ะเจรจากับเครือข่ายแรงงาน และแจ้งล่วงหน้าว่าวันที่ 4 สิงหาคมนี้ เครือข่ายแรงงานจากหลายองค์กรจะเดินทางมาแสดงจุดยืนร่วมกันอีกครั้งที่ศูนย์ 1111 ย้ำว่าไม่ได้มาเพื่อทำลายรัฐบาล แต่มาเพื่อสะท้อนความเดือดร้อนจริงของคนทำงาน 12 ล้านคน จากนั้นมีพิธียื่นหนังสือร้องเรียนอย่างเป็นทางการ โดยสาวิทย์ แก้วหวาน และคณะผู้นำแรงงาน สสรท. ส่งมอบหนังสือถึงจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ และสมพาศ นิลพันธ์ เพื่อนำเรียนต่อนายกรัฐมนตรีต่อไป

ผู้เกี่ยวข้องหลักในเหตุการณ์

⚠️ รายชื่อและตำแหน่งข้างต้นเรียบเรียงจากการรับฟังในถ่ายทอดสด หากมีความคลาดเคลื่อนด้านชื่อ-สกุล หรือตำแหน่ง ยินดีรับการแก้ไขจากผู้เกี่ยวข้องโดยตรง

บทความที่เกี่ยวข้อง